انواع گیتار را بشناسیم؛ راهنمای جامع آشنایی با مدلها و کاربردهای گیتار
انواع گیتار را بشناسیم ، گیتار یکی از شناختهشدهترین سازهای موسیقی در جهان است و در سبکهای مختلف، از موسیقی کلاسیک و فلامنکو گرفته تا پاپ، راک، بلوز و موسیقی تلفیقی، مورد استفاده قرار میگیرد. با این حال، گیتار تنها یک نوع ساز با ظاهر متفاوت نیست؛ انواع گیتار از نظر ساختار، جنس سیم، شیوه تولید صدا، اندازه، کاربرد و حتی روش نوازندگی با یکدیگر تفاوت دارند. برای فردی که قصد شروع یادگیری گیتار را دارد، آشنایی با این تفاوتها اهمیت زیادی دارد؛ زیرا انتخاب ساز مناسب میتواند تجربه یادگیری را سادهتر و مسیر نوازندگی را متناسب با هدف فرد شکل دهد. در این مقاله با مهمترین انواع گیتار آشنا میشویم و ویژگیهای هرکدام را بررسی میکنیم.
درخواست مشاوره
گیتار چیست؟
گیتار یک ساز زهی است که معمولاً دارای شش سیم است و صدا در آن از طریق ارتعاش سیمها تولید میشود. در گیتارهای معمولی، سیمها روی دسته و بدنه قرار گرفتهاند و نوازنده با زخمه، انگشتان یا در برخی موارد مضراب آنها را به ارتعاش درمیآورد. ساختار گیتار بهطور کلی از بخشهایی مانند بدنه، دسته، صفحه انگشتگذاری، فرتها، سیمها، خرک و گوشیهای کوک تشکیل شده است. تفاوت در طراحی این بخشها یکی از عواملی است که انواع گیتار را از یکدیگر متمایز میکند.
بهطور کلی، گیتارها را میتوان در چند گروه اصلی مانند گیتار کلاسیک، گیتار آکوستیک، گیتار الکتریک و گیتار الکتروآکوستیک دستهبندی کرد.
گیتار کلاسیک چیست؟
گیتار کلاسیک یکی از رایجترین گزینهها برای شروع یادگیری گیتار است. این ساز بهطور معمول دارای سیمهای نایلونی است و بدنه آن برای تولید صدایی نرم، گرم و متعادل طراحی شده است. یکی از ویژگیهای مهم گیتار کلاسیک، فاصله نسبتاً بیشتر بین سیمها در مقایسه با برخی مدلهای دیگر است. این ویژگی برای تکنیکهای نوازندگی انگشتی اهمیت دارد و امکان اجرای دقیقتر نتها را فراهم میکند.
گیتار کلاسیک برای چه موسیقیهایی مناسب است؟
گیتار کلاسیک تنها برای اجرای قطعات کلاسیک استفاده نمیشود و میتوان از آن در سبکهای مختلف نیز بهره گرفت. با این حال، ساختار و صدای آن بهخصوص برای موارد زیر مناسب است:
- موسیقی کلاسیک
- قطعات آموزشی و تکنیکی
- اجرای ملودی به صورت انگشتی
- موسیقی فلامنکو با سازهای مناسب این سبک
- برخی قطعات پاپ و موسیقی تلفیقی
اگر هدف فرد یادگیری اصول اولیه گیتار، نتخوانی و تکنیکهای پایه باشد، گیتار کلاسیک میتواند یکی از گزینههای مناسب برای شروع باشد.
گیتار آکوستیک چیست؟
گیتار آکوستیک با استفاده از سیمهای فلزی و بدنهای طراحی شده برای تقویت صدای طبیعی ساز، صدایی شفافتر و معمولاً پرحجمتر از گیتار کلاسیک ایجاد میکند. در گیتار آکوستیک، ارتعاش سیمها از طریق خرک به صفحه رویی بدنه منتقل میشود و بدنه توخالی ساز به تقویت و انتشار صدا کمک میکند. صدای گیتار آکوستیک در بسیاری از سبکهای موسیقی کاربرد دارد و به همین دلیل این ساز را میتوان در اجراهای تکنفره، گروههای موسیقی و همراهی با خواننده مشاهده کرد.
گیتار آکوستیک برای چه سبکهایی کاربرد دارد؟
گیتار آکوستیک در سبکهای متنوعی استفاده میشود، از جمله:
- پاپ
- راک آکوستیک
- فولک
- کانتری
- بلوز
- موسیقی تلفیقی
- ترانهخوانی و همراهی با آواز
یکی از ویژگیهای گیتار آکوستیک امکان اجرای آکوردها و همراهی ریتمیک با آواز است.
گیتار الکتریک چیست؟
گیتار الکتریک از نظر ساختار و شیوه تولید صدا با گیتارهای آکوستیک تفاوت قابلتوجهی دارد. در این ساز، ارتعاش سیمها توسط پیکاپها دریافت و به سیگنال الکتریکی تبدیل میشود. سپس این سیگنال میتواند از طریق تجهیزات صوتی مانند آمپلیفایر به صدای قابل شنیدن تبدیل شود. بدنه گیتار الکتریک میتواند توپر یا در برخی طراحیها نیمهتوخالی و توخالی باشد. طراحی بدنه، نوع پیکاپها، تجهیزات الکترونیکی و تنظیمات آمپلیفایر همگی میتوانند بر ویژگیهای صوتی ساز تأثیر بگذارند.
گیتار الکتریک در چه سبکهایی استفاده میشود؟
گیتار الکتریک نقش مهمی در بسیاری از سبکهای موسیقی دارد، از جمله:
- راک
- متال
- بلوز
- پاپ
- جاز
- فانک
- موسیقی تلفیقی
نوازندگی گیتار الکتریک میتواند شامل تکنیکهایی مانند بندینگ، ویبراتو، اسلاید، لگاتو و اجرای سولو باشد.
گیتار الکتروآکوستیک چیست؟
گیتار الکتروآکوستیک از نظر ساختار اصلی به گیتار آکوستیک شباهت دارد، اما به سیستم دریافت و تقویت صدا مجهز شده است. این ویژگی باعث میشود نوازنده بتواند صدای طبیعی ساز را علاوه بر اجرای بدون تقویت، به سیستم صوتی نیز منتقل کند. به همین دلیل گیتار الکتروآکوستیک برای اجراهای زنده و موقعیتهایی که نیاز به تقویت صدا وجود دارد، کاربرد زیادی دارد. در بسیاری از مدلها، بخشی برای تنظیم ویژگیهایی مانند حجم صدا، تُن و سایر پارامترهای صوتی نیز در نظر گرفته میشود.
گیتار فلامنکو چیست؟
گیتار فلامنکو از خانواده گیتارهای اسپانیایی است و برای اجرای موسیقی فلامنکو طراحی شده است. اگرچه از نظر ظاهری شباهت زیادی به گیتار کلاسیک دارد، اما در ساختار، جنس برخی قطعات، نحوه تنظیم و ویژگیهای صوتی میتواند با آن متفاوت باشد. گیتار فلامنکو معمولاً صدایی سریع، شفاف و کوبهایتر دارد و ساختار آن برای تکنیکهای خاص این سبک مناسب است. نوازندگی فلامنکو شامل تکنیکهایی مانند ضربهزدن روی صفحه ساز، راسگوادو و اجرای ریتمهای پیچیده است. بنابراین این ساز بیشتر برای افرادی مناسب است که بهطور مشخص به موسیقی فلامنکو و تکنیکهای آن علاقه دارند.
گیتار دوازده سیم چیست؟
بیشتر گیتارهای رایج دارای شش سیم هستند، اما گیتارهای دوازدهسیم نیز وجود دارند. در این ساز، سیمها معمولاً به صورت جفت در کنار یکدیگر قرار میگیرند. هنگامی که یک جفت سیم بهصورت همزمان نواخته میشود، صدایی پرتر و غنیتر ایجاد میکند. این ویژگی باعث شده گیتار دوازدهسیم در برخی سبکها و برای ایجاد بافت صوتی گستردهتر مورد استفاده قرار گیرد. با این حال، تعداد بیشتر سیمها و کشش کلی ساز باعث میشود نوازندگی و کوک آن نسبت به گیتار ششسیمه تفاوتهایی داشته باشد.
گیتار بیس چیست؟
گیتار بیس از خانواده سازهای گیتار است، اما وظیفه اصلی آن اجرای محدوده صوتی بم و ایجاد پایه ریتمیک و هارمونیک برای گروه موسیقی است. گیتار بیس معمولاً چهار سیم دارد، اگرچه مدلهای پنجسیم و انواع دیگر نیز وجود دارند. سیمهای آن ضخیمتر هستند و دسته ساز نیز متناسب با محدوده صوتی و ساختار آن طراحی شده است. گیتار بیس در سبکهایی مانند راک، پاپ، فانک، جاز و بسیاری از گونههای موسیقی گروهی نقش مهمی دارد. نکته مهم این است که گیتار بیس را نباید صرفاً نسخهای از گیتار معمولی با سیمهای کمتر دانست؛ شیوه نوازندگی، نقش موسیقایی و تکنیکهای آن تفاوتهای قابلتوجهی دارد.
تفاوت گیتار کلاسیک و آکوستیک چیست؟
یکی از پرسشهای رایج افراد مبتدی، تفاوت میان گیتار کلاسیک و آکوستیک است. مهمترین تفاوت این دو ساز را میتوان در چند مورد خلاصه کرد:
| ویژگی | گیتار کلاسیک | گیتار آکوستیک |
|---|---|---|
| نوع سیم | معمولاً نایلونی | معمولاً فلزی |
| صدای ساز | نرم و گرم | شفاف و پرطنین |
| طراحی دسته | معمولاً پهنتر | معمولاً باریکتر |
| کاربرد رایج | کلاسیک، آموزشی، انگشتی | پاپ، فولک، بلوز و همراهی |
| تکنیک نوازندگی | انگشتنوازی اهمیت زیادی دارد | مضراب و انگشتنوازی هر دو رایجاند |
البته این تفاوتها درباره ساختارهای رایج مطرح میشوند و میان مدلهای مختلف ممکن است تفاوتهای بیشتری وجود داشته باشد.
تفاوت گیتار آکوستیک و الکتریک چیست؟
گیتار آکوستیک و الکتریک از نظر ظاهر کلی ممکن است شباهتهایی داشته باشند، اما در عملکرد تفاوت زیادی دارند. گیتار آکوستیک برای تولید و تقویت طبیعی صدا از بدنه تشدیدکننده استفاده میکند، در حالی که گیتار الکتریک به پیکاپ و تجهیزات تقویت صدا وابسته است. از طرف دیگر، در گیتار الکتریک میتوان با استفاده از آمپلیفایر و تجهیزات صوتی مختلف، رنگها و افکتهای گوناگونی ایجاد کرد. به همین دلیل این ساز در سبکهایی که به صداهای پردازششده و تکنیکهای خاص نوازندگی نیاز دارند، کاربرد گستردهای دارد.
کدام نوع گیتار برای شروع مناسب است؟
پاسخ این سؤال به هدف فرد از یادگیری موسیقی بستگی دارد. نمیتوان یک نوع گیتار را برای همه افراد بهترین گزینه دانست. اگر فرد به موسیقی کلاسیک، نتخوانی و نوازندگی انگشتی علاقه داشته باشد، گیتار کلاسیک میتواند گزینه مناسبی باشد. اگر هدف او اجرای آکورد، همراهی با آواز و فعالیت در سبکهایی مانند پاپ و فولک باشد، گیتار آکوستیک میتواند انتخاب مناسبی باشد. برای علاقهمندان به راک، بلوز، متال یا سبکهایی که گیتار الکتریک در آنها نقش اصلی دارد، یادگیری با گیتار الکتریک نیز میتواند منطقی باشد.
بنابراین بهتر است پیش از خرید ساز، ابتدا مشخص شود که فرد به چه نوع موسیقی علاقه دارد و چه نوع نوازندگی را میخواهد یاد بگیرد.
هنگام انتخاب گیتار به چه نکاتی توجه کنیم؟
شناخت انواع گیتار تنها اولین مرحله انتخاب ساز است. پس از تعیین نوع گیتار، باید به کیفیت ساخت و تناسب ساز با نوازنده نیز توجه کرد.
۱. هدف از یادگیری را مشخص کنید
پیش از خرید، مشخص کنید که قرار است گیتار را برای چه سبکی و با چه هدفی یاد بگیرید. این موضوع انتخاب میان گیتار کلاسیک، آکوستیک و الکتریک را بسیار سادهتر میکند.
۲. ساز باید راحت باشد
راحتی دسته، ارتفاع سیمها، وزن ساز و اندازه بدنه بر تجربه نوازنده تأثیر میگذارد. ساز مناسب باید امکان قرارگیری صحیح دستها و اجرای نتها را فراهم کند.
۳. کیفیت ساخت را بررسی کنید
صاف بودن دسته، کیفیت فرتها، وضعیت خرک و نحوه قرارگیری سیمها از مواردی هستند که هنگام انتخاب ساز اهمیت دارند.
۴. به کوک ساز توجه کنید
گیتاری که بهدرستی ساخته و تنظیم شده باشد باید بتواند کوک مناسبی را حفظ کند. مشکلات ساختاری میتوانند روند یادگیری را دشوار کنند.
۵. ظاهر را معیار اصلی قرار ندهید
رنگ و طراحی ظاهری ممکن است در انتخاب ساز جذاب باشد، اما کیفیت ساخت، راحتی نوازندگی و تناسب ساز با هدف موسیقایی اهمیت بیشتری دارند.
آیا همه گیتارها برای همه سبکها مناسب هستند؟
از نظر فنی میتوان با بسیاری از گیتارها موسیقیهای متنوعی اجرا کرد، اما طراحی هر ساز برای برخی شیوههای نوازندگی مناسبتر است. برای مثال، گیتار کلاسیک برای تکنیکهای انگشتی و اجرای قطعات کلاسیک طراحی شده است، در حالی که گیتار الکتریک امکانات بیشتری برای اجرای سولو، افکتها و تکنیکهای رایج در موسیقی مدرن فراهم میکند. بنابراین بهتر است به جای اینکه بپرسیم «کدام گیتار بهتر است؟»، ابتدا بپرسیم «کدام گیتار برای هدف من مناسبتر است؟».
جمعبندی
گیتار ساز گستردهای با انواع و کاربردهای مختلف است و شناخت تفاوت میان مدلهای آن میتواند انتخاب ساز را برای هنرجویان سادهتر کند. گیتار کلاسیک با سیمهای نایلونی و صدای نرم، برای موسیقی کلاسیک و بسیاری از مسیرهای آموزشی مناسب است. گیتار آکوستیک با سیمهای فلزی، گزینهای رایج برای همراهی، آکوردنوازی و سبکهایی مانند پاپ و فولک است. گیتار الکتریک نیز با استفاده از پیکاپ و تجهیزات تقویت صدا، نقش مهمی در سبکهایی مانند راک، بلوز و متال دارد. در کنار این سازها، گیتارهای الکتروآکوستیک، فلامنکو، دوازدهسیم و گیتار بیس نیز هرکدام ویژگیها و کاربردهای خاص خود را دارند.
در نهایت، بهترین انتخاب برای شروع یادگیری گیتار، سازی است که با هدف موسیقایی، سبک مورد علاقه، شرایط جسمی و شیوه یادگیری نوازنده هماهنگ باشد. آشنایی با انواع گیتار پیش از خرید، از انتخاب عجولانه جلوگیری میکند و میتواند مسیر یادگیری موسیقی را هدفمندتر سازد.
موارد مرتبط: